Mattnh ♠ Off And On

Ik had het niet meer persé verwacht.
Maar het is een prettige verassing.

De voorstelling 1984 komt naar Groningen.
Na Oerol heb ik het niet meer gezien.
Het heeft een tijd in het oosten gespeeld.
Ik ben benieuwd wat het is geworden.

Helaas kan ik het, ivm werk ergens anders, zelf niet zien.
Hou me op de hoogte

“ZAPP Factory/GTP
1984
Zaterdag 28 april, 20.30 uur

’1984′ is een multimediale theatervoorstelling gebaseerd op het gelijknamige boek van George Orwell. Meer dan 50 jaar geleden geschreven maar nog altijd actueel. In de wereld van 1984 is de bevolking volledig gelijkgeschakeld en zelfstandig nadenken is verboden. In het verhaal is Winston Smith medewerker van het Ministerie van Waarheid en op het eerste gezicht trouw aan de Partij, aan Big Brother en aan de totalitaire staat. Maar in het geheim houdt hij een dagboek bij waarin hij zich echte, verboden gevoelens en gedachten vastlegt. In de jonge Julia vindt hij een geliefde en een medestandster.
De voorstelling is gemaakt door de theatermakers Nikola Zavisic uit Belgrado en André Pronk uit Groningen. Zij gebruiken interactieve filmtechnieken, digitale ruimtes en visualiseringen die op een geraffineerde manier de strijd van het individu tegen de alomvattende dictatuur verbeelden. ’1984′ ging, na een serie try-outs op het Oerol-festival, afgelopen najaar in première op het Bitef-festival in Belgrado. In de voorstelling wordt Engels gesproken.

’1984′ is een Grand Theatre productie.

Gemaakt door: Slobodan Bestic, Jasper Buurman, Reut Gez, Martin J.A. Lambeek, Jannes Noorman, André Pronk, Violeta Slepcevic, Vuk Tatalovic, Ivana Vasic, Nikola Zavisic”

Sapperdeflap.
Had ik het nog over die enthousiaste geluiden die ik in de wandelgangen hoorde.
Op het internet kwam ik deze tegen.
Zo zie je maar weer.

Eat that, MoFo…

“1984Zappfactory
Visionaire roman komt niet echt tot leven
25 juni 2006 – Recensie door Moon Saris

In het licht van het thema van zijn voorstelling ‘1984’ verbaasde regisseur Nikola Zavisic zich over de kritiekloosheid van het publiek, dat hem vooral complimenteerde. Fijn hoor, maar liever had hij verbeterpunten gehoord. Inderdaad gek dat niemand daar mee kwam, want die zijn er genoeg. Het belangrijkste: het stuk wordt nergens zo beklemmend als het visionaire boek van George Orwell uit 1948. En zo is er beslist meer aan te merken op deze an sich te prijzen poging om anno 2006 de akelige mechanismen van macht en massa nog eens onder de aandacht te brengen.

De Engelstalige voorstelling kent om te beginnen vijf openingen. Eerst een korte uitleg waarom deze voorstelling, dan een wat zwakke poging tot interactiviteit door het publiek te vragen waaraan men het eerst denkt bij het boek ‘1984’, vervolgens een veelbelovende passage waarin acteur Slobodan Bestic een hedendaagse wereld met veel vrijheid en betrouwbare media en zonder oorlog en bewakingscamera’s schetst, dan nog een gecompliceerd citaat uit de Amerikaanse Onafhankelijkheidsverklaring dat ongeveer hetzelfde stelt en tot slot een uitnodiging om na te blijven praten over verbeterpunten. Hier vast eentje: durf te kiezen. Na die vertragende vijfdelige introductie komt het echte werk, een overigens behoorlijk knap samenspel van Slobodan Bestic met stemmen en mensen en omgevingen op band die we horen klinken door de ruimte en zien verschijnen op vijf gescheiden filmdoeken. Overigens ook weer met een inleiding, maar nu een noodzakelijke, namelijk op de maatschappij uit het boek.
Daarna raken we al snel de draad een beetje kwijt in deze ingedikte versie van ‘1984’. Wat staat er nou op de niet altijd even getroffen computergegenereerde en (door de ophanging van de doeken) in mootjes gehakte beelden? Is de acteur nou hoofdpersoon Winston Smith, of juist de stem op de band of nog een ander? Welke vrouw dartelt er om hem heen, zijn vriendinnetje Julia of zijn ex Catherine – ze lijken zo op elkaar en de onderscheidende riem ontbreekt in latere scènes. En misschien wel het belangrijkste: draait dit verhaaltje nou om Smiths verliefdheid of om de rottige maatschappij vol gedachtepolitie, gebiedende beeldschermen, wakende camera’s, goednieuwsmedia en eufemiserende taal?

Het is natuurlijk prettig om de hoop, de dromen en gedachten van het individu die ondanks de talloze verboden en geboden nog bestaan, te verbeelden, maar als de groene weides en blauwe luchten verhinderen dat je als publiek de sluipende beklemming gaat voelen die de menselijkheidsvernietigende wereld van Big Brother met zich meebrengt, schiet je je doel voorbij.
De maker mag zijn voorstelling dan misschien een ‘levende roman’ noemen, hij buit de theatrale mogelijkheden om de akelige mechanismen van macht en indoctrinatie uit het boek werkelijk tot leven te laten komen volstrekt onvoldoende uit. Hij slaagt er met dit mooi ogende maar ineffectieve filmdoek, de onduidelijke en soms zelfs knullig aandoende beelden, de gelegde accenten en het gebrek aan interactieve elementen helaas niet in de kijker te grijpen. Laat staan dat hij de toeschouwer laat voelen dat hij mogelijk deel uitmaakt van de kritiekloze massa waar dit verhaal om draait.
Asjeblieft, Nikola Zavisic, daar heb je je kritiek. Hopelijk compenseert die een beetje voor alle complimenten die je kreeg.

Foto’s: René den Engelsman

Gezien:
1984 door Zapp Factory
24 juni 2006, Oerol-festival, Teunis Plak, Formerum, Terschelling”

bron

Slobo en Niko mochten met de boys van ‘Tuig’ een onder-onsje opzetten.
Dit aan de hand van de voorstellingen van beider clubs…
Leuk materiaal voor het Oerol-Krantsje en de Oerol-website.

“‘U wordt gezien’, leest de betreder van Tocht van Tuig op een waarschuwingsbord,
als een verre nagalm van de leus ‘Big Brother is watching you’ uit de roman 1984 van George Orwell,
waar Zappfactory een theaterversie van heeft gemaakt.

Tuig (Marc van Vliet en Dirk Huizinga) en Zappfactory (Nikola Zavisic en Slobodan Bestic) ontmoeten elkaar bij de legertenten tegenover het Wrakkenmuseum in Formerum.”

Klik hier voor het hele verhaal

Even de Resumé Overflakkee.
Een aantal weken voor Oerol werd ik gebeld door een gespannen André Pronk.
Hij was met een club Serviërs en Nederlanders een voorstelling aan het voorbereiden dat op Oerol een try-out-serie zou gaan doen.
Daarna zou de voorstelling vanaf september een jaar in Belgrado gaan staan.
Over het project ‘1984’ had ik al het één en ander gehoord toen André het licht maakte voor ‘Temtapsi Island’.
Anyway, André was op zoek naar een editor die zou kunnen invallen om de voorstelling ‘Oerol-klaar’ te maken.
Na wat inventarisatie en schuifwerk ben ik 2,5 weken voor de eerste voorstelling op Oerol begonnen met de eerste capture.

De voorstelling, gebaseerd op het boek 1984 van George Orwell, heeft een nogal zware technische kant.
Veel, heel veel video met meerdere beamers en slechts één acteur.
Na anderhalve week ‘monteren’ in het Grand Theater ging het circus naar Oerol.
Om daar nog een aantal dagen aan de voorbereidingen te werken en de 17e juni een voorstelling te hebben.
En dat was aanpoten.
Gelukkig was het technische team een combi van technisch kundige en prettige mensen.
Een plezier om mee te werken.

Ivana helpt met de kabels

Met de gemeenschappelijke schouders onder de zaak hebben we, denk ik, een goede try-out-serie neergezet.
Het is nog niet klaar maar het is dan ook nog geen september.
De reacties zijn zeer divers maar ik heb in de wandelgangen ook veel goede verhalen gehoord.
Ook een goede recensie in de Leeuwarder Courant was welkom.
De maandag na de eerste voorstelling ben ik zelf terug gegaan naar het vaste land en heb de toestand op afstand gevolgd.
De voorgaande stukjes op dit weblog waren het resultaat.

Nikola, Mattnh, André en Jannes.

Om toch, naast het doorhakken voor de voorstelling, nog wat van het Oerol te genieten zijn we met een stel vrienden de vrijdagavond van het tweede Oerol-weekeinde weer afgereisd naar Terschelling.
En dat was een goed idee.
Lekker nog twee avonden dom doen op een eiland.
Dat kunnen we wel.

‘Aqua Inc.‘ in effect op de Westerkeyn.

De zaterdagavond was, voor mijn gevoel, de ‘afblaasavond’.
De druk is er af, de voorstellingsserie is bijna op en we hebben zin in het doorblazen van het hoofd.
Met de 1984-crew zijn we naar Formerum aan Zee gegaan waar het goed drinken en dansen is.
En het is ook een fijn meeting-point voor bevriende theater-mensen en Groningers.
Met de teruggevonden camera in de LOMO-stand is goed te zien dat we allemaal het goed naar onze zin hadden.
Volgend jaar maar weer naar dat heerlijke eiland.
En iets meer voorbereidingstijd voor een mogelijke voorstelling, alstublieft.

Tijdens de voorstelling van de laatste zaterdag toch nog een rondje foto’s gedaan…

Na de voorstelling van zaterdagavond werd het tijd voor vriendjes, bier, muziek en vage foto’s.
So now some digi-LOMO…

Sietske, Mariska en André

Violeta en Ivana

Violeta, Slobodan, Ivana en André

Mariska en Siets

André, Siets en Gert

Mattnh, Gert en Jasper

Spacing on the beach

Het strandzand en mijn schoenen, om half twee ‘s nachts.

Nikola heeft het blijkbaar op zijn heupen gekregen.

“… And there we were. In the barn. Somewhere outside of the world. Not really far away from the main Terschelling road, but once you got there, it really looked as if you were forgotten in time and space. Good – I thought – for our play! 1984 and environment of Winston Smith made him lost in time and space too… And soon we unpacked our truck, and settled high technology just above some cute young sheep in the freezer…

Wait a minute! Sheep in the freezer? What the hell??!! …”

Het weblog van de Zappfactory op de Oerolsite lijkt al fanatieker te worden gevuld.

Leuk man.

What’s That Up My Ass?

Nikola Zavisic:

“… Martin the Editor is for me a good-spirit himself.

Not only his capabilities and fast understanding of what he has to do, but mostly his rebel spirit and hard core courage and sense of humor brought to our show and our team more than enough good vibrations. We miss him since he left to main land few days ago…”

Thank you Nikola,
it was my pleasure…
No kidding.

f.l.t.r. the Belgrade Posse: Nikola, Ivana, Violeta, Slobodan.

bron

Volledig gaar kwam ik afgelopen maandagavond terug van het Terschellingse.
De afgelopen weken waren een knap potje pittig.
Maar meer dan de moeite waard.
En dan is mijn digitale camera ook nog eens verdwenen.
Verdomme.
Gelukkig stonden al mijn foto’s al op de multi-media-server van de voorstelling
dus alles staat nog veilig op een harde schijf…

And now for the good news.
Met een team als deze zou ik graag meer projekten willen doen.
En dat kunnen we dan ook prima aan.
Het stukje is nog niet klaar voor de premiere in Belgrado, september 2006,
maar als ‘Work In Progress’ hoeven we er ons niet voor te schamen.
wat kan je doen in 2,5 weken.
Van dattum.
Anyway, als ik mijn foto’s weer heb dan kan ik meer uit de school klappen.
Gelukkig heeft Nicola mijn foto’s op de server ter plekke gevonden en al ruim ingezet voor de Oerol-site.
Check ‘m out, zou ik zo zeggen.

“Het is 1984 in de schuur van Barn

Gekleed in een rode rally-overall heet Slobodan Bestic de volle schuur welkom in de wereld van 1984. In de indringende voorstelling van Zappfactory! wordt een geheel eigen interpretatie van het boek 1984 van George Orwell weggegeven. Met één acteur en vijf filmdoeken wordt de enorme pressie van ‘De Partij’ en hun vernietigende opvattingen aangaande het individu op heftige wijze neergezet. Aan het eind van de voorstelling gaan de schuifdeuren van de schuur open en presenteert Slobodan de wereld van 2006. “Enjoy it.” In gedachten verzonken schuifelt de menigte weg. Na afloop van de voorstelling loopt Nikola over het erf met zijn videocamera. Hij wil de publieksreacties graag vereeuwigen. Om van te leren, maar ook als souvenir. Een regisseur die graag in gesprek gaat met zijn toehoorders. En die dus ook alle tijd had voor een praatje.

Het begin
De oorsprong van deze voorstelling valt misschien wel samen met de geboorte van Oerol. Nikola is nu dertig jaar oud, en was vijf toen hij het boek van Orwell tegenkwam op de slaapkamer van zijn ouders. “Er stond een vreselijk eng plaatje op de voorkant. Van een gebakken vinger op een vork. Dat maakte me bang.

Ik heb het boek nog steeds, en het is het enige boek van vroeger wat ik me nog weet te herinneren. Misschien wist ik dat ik er ooit iets mee moest gaan doen.” Tijdens Oerol 2005 sloegen Nikola Zavisic en André Pronk de handen ineen en besloten ze in een collectief aan de slag te gaan met ‘1984’. Nikola: “We willen niet letterlijk vertellen wat er in het boek staat. We willen ook geen show met vijftien acteurs. Dan kan je beter het boek gaan lezen. We hebben uit het boek gehaald wat voor ons interessant was. Dat zijn met name vraagstukken rondom vrijheid en eenzaamheid.”

Proces
1984 is een grensoverschrijdende coproductie van BITEF Theater Belgrado, Grand Theatre Groningen en Terschellings Oerol. De helft van de crew is Nederlands, de andere helft Servisch. Nikola: “Het meest bijzondere aan de voorstelling vind ik de manier waarop het ontstaan is. We hadden in het begin geen idee wat we gingen doen, en hoe. Het was erg moeilijk om met de groep een gemeenschappelijke taal te vinden. Iedereen had zijn eigen ideeën over hoe we dit moesten vertellen. Maar toen we het hadden gevonden, gebeurde er verschrikkelijk veel. Er was wel een taakverdeling, maar de hele voorstelling is gegroeid door een collectief proces. Iedereen was erg betrokken bij elkaar. Het script heb ik gaandeweg geschreven. Slobodan, de acteur, regisseerde zichzelf min of meer. We vertelden hem wel wat voor plaatjes we wilden hebben, en wat er moest gebeuren, maar hij moest het zelf gaan voelen. Het was alles bij elkaar een ongelofelijk proces. Waarbij we steeds niet wisten waar we gingen eindigen.”

Winston Smith

Tegenover de indringende filmbeelden op vijf grote doeken staat één man. Het is Winston Smith, kameraad en slachtoffer van dit helse bewind. “André kwam met het idee om met een mediaserver te werken. Ik kwam met het idee om de wereld van Winston Smith te beperken tot alleen zijn belevingswereld. André werkt vanuit beeld, ik werk vanuit het idee. Langzaam kwam dat samen. We richten ons op de vraagstukken rond individuele vrijheid en eenzaamheid. Het feit dat we alleen zijn is één van de grootste problemen van de mensheid. Winston Smith is alleen met zijn verboden dromen, gevoelens en herinneringen.”

Servië
De beschrijving in het programmaboekje rept over de moeilijke periode die Servië na 1984 gekend heeft. Daar is in de voorstelling weinig van terug te zien. Of toch. “We begonnen met het idee om het over Servië te gaan hebben in de voorstelling. Maar hoe langer we met 1984 bezig waren, hoe meer we ons realiseerden dat we het er allang over hadden. Zonder het te benoemen. Servië heeft recentelijk twee Big Brothers gehad, Tito en Milosevic. Maar de voorstelling is veel breder. Kijk om je heen en je weet dat onderdrukking van individuele vrijheden aan de orde van de dag is. Het wordt alleen maar erger.”

1984-2006
Na afloop van de voorstelling wordt de schuifdeur naar 2006 weer uitnodigend open gezet.

Een symbool. “De vraag wat de link is tussen 1984 en 2006, is voor mij geen vraag. Je accepteert het of je accepteert het niet. We praten over de controle over mensen, of dat nu dertig jaar geleden is, of nu. En we praten over wat die controle doet met de persoonlijke belevingswereld van mensen. Gevoelens, bespiegelingen, herinneringen en dromen zijn verboden in 1984, maar op een bepaalde manier ook voor ons. De media bombarderen ons met mededelingen die geen betekenis meer hebben. We beginnen te vergeten wie we zijn.”

Tekst: Jesse Boon
Foto’s: Martin the Editor”

bron

Druk, druk, druk.
Maar kom even een biertje pakken op het eiland…

“Grand Theatre Producties
ZAPP Factory
1984
coproductie met BITEF Theater en Oerol Festival

“It was always at night – the arrests invariably happened at night. In the vast majority of cases there was no trial, no report of the arrest. People simply disappeared, always during the night. Your name was removed from the registers, every record of everything you had ever done was wiped out… you were abolished, annihilated: vaporized was the usual word.”

’1984′ is een interactieve theaterervaring gebaseerd op het gelijknamige boek van George Orwell. Hij schreef het meer dan 50 jaar geleden maar de roman is, juist nu, actueler dan ooit. Hoewel Orwell’s toekomst tegelijkertijd vandaag alweer geschiedenis is.

De Servische theatermaker Nikola Zavisic (ComFactory) en de Nederlandse theatermaker André Pronk (ZAPP SNACKS), die in 2005 tijdens Oerol samenwerkten in de locatievoorstelling ‘Several Suitcases’, hebben niet toevallig ervoor gekozen om ’1984′ te bewerken tot een theaterstuk. Servië heeft een zeer moeilijke periode moeten doorgaan vlak na 1984. De Servische Big Brother, Milosevic, die onlangs stierf in de gevangenis van het Internationaal Gerechtshof in Den Haag (wat een toeval!) vertoonde in vele opzichten grote gelijkenissen met Orwell’s Big Brother.

De voorstelling is te zien tijdens Oerol 2006 en beleeft haar officiële première in september 2006 in Belgrado tijdens het BITEF Festival.

Het creatieve team: BITEF: Slobodan Bestic (spel en film), Ivana Vasic, Vuk Tatalovic, Violeta Slepcevic, Nikola Zavisic. Grand Theatre: Reut Gez (film), Martin J.A. Lambeek (video-editor), Jasper Buurman (film), Jannes Noorman (geluid), André Pronk.”

bron